Niecodzienny to widok, gdy w zimowy dzień “na ośnieżonych gałązkach kwitną kwiaty. Zimy nie obawia się ani kalina wonna, ani oczary, ani też jaśmin nagokwiatowy. Choć ich uprawa jest łatwa, znalezienie tych dość rzadkich roślin w szkółkach przysparza nie lada trudności.

„Pstrykające” oczary

Oczary, czyli orzechy czarnoksię­skie (Hamąmelis), to wolno rosnące, długowieczne krzewy. Dorosłe okazy osiągają nawet 3 m. Mają malowni­cze, szerokie korony, które są luźne i często jednostronne. Liście oczarów przypominają liście leszczyny, ale są wyraźnie asymetryczne u nasady. Je­sienią, w zależności od gatunku i od­miany, bywają żółte, pomarańczo­we, czerwone. Często jeszcze długo utrzymują się na drzewach. Spojrze­nie przyciągają pęczki drobnych kwiatów z podłużnymi, wstążkowatymi płatkami. Początkowo płatki w pąku zwinięte są pastorałowato, f później powoli rozprostowują się i przybierają kształt krzyża. Płatki kwiatów niektórych gatunków, na przykład oczaru japońskiego (H. japonica) wyglądają jak pogniecione, inne, jak u oczaru omszonego (H. mollis) – są gładkie.Krzewy te kwitną długo i wabią intensywną, przyjemną wonią.

Najsilniej pachnie oczar wirginijski (H. virginiana), który jako jedyny kwitnie wcześnie, w okresie jesiennego przebarwiania, i tym sa­mym jego kwiaty giną wśród żółkną­cych liści. Żółte kwiaty mają różne odcienie, mogą być bladocytrynowe, pomarańczowe, bywa, że czerwienią się u nasady. W naszych ogrodach spotyka się oczary czerwone. Jednak ich kwiaty widoczne są tylko z bli­ska. Owoce oczarów są drobne, baryłkowate, silnie zdrewniałe. Na kilka metrów potrafią „wypstrykać” czar­ne, lśniące nasiona.
Wymagania uprawowe. Odporne na mrozy, oczary nie znoszą suszy. Trzeba zapewnić im żyzną, próchniczną glebę o odczynie obojętnym lub lekko kwaśnym. Najlepiej rozwijają się w miejscach słonecznych, ewentu­alnie w półcieniu, na przykład pod koronami starych drzew, delikatnie przepuszczającymi promienie słonecz­ne. Ponieważ oczary mają drobne, słabo widoczne kwiaty, najlepiej sa­dzić je w pobliżu ścieżek, na tle ciem­nozielonych drzew czy krzewów igla­stych. Oczarów nie należy ciąć – te z natury luźne krzewy nie regenerują strat, więc miejsca ich cięcia pozo­stawałyby na zawsze widoczne. Rośli­ny rozmnaża się przez odkłady po­ziome lub wysiewając nasiona, które kiełkują dopiero po dwóch latach.
Atrakcyjna kalina

Kalina wonna (Viburnum farreri, znana częściej pod nazwą V.fragrans) jest krzewem wolno rosnącym: jej do­rosłe okazy osiągają 2 m i tworzą gę­ste, rozłożyste półkule. Rodzi wiele de­likatnie zabarwionych kwiatów (choć można spotkać duże krzewy bez kwia­tów), które tak jak kwiaty oczarów najlepiej wyglądają na tle ciemnych ci­sów, jodeł czy świerków. Kwiaty poja­wiają się zarówno na końcach gałęzi, jak i na krótkich bocznych gałązkach. Są drobne – długa rurka korony za­kończona jest na szczycie pięcioma małymi płatkami. Skupione w niewiel­kie, początkowo gęste i zbite, w miarę rozkwitania coraz luźniejsze kwiato­stany. W pąku kwiaty są zaróżowione, w miarę rozkwitania bledną, stają się prawie białe. Czerwone i lśniące owo­ce zawiązują się u nas dość rzadko. Prawdziwa ozdoba krzewu to nieduże, od wrotnie jajowate, czerwonobrunatne liście. Czasem udaje się znaleźć w szkółkach odmianę o czysto białych kwiatach i zupełnie zielonych liściach. Liście są sztywne i skórzaste, o „wci­śniętych w blaszkę” nerwach. Za mio­du wyglądają jak plisowane wzdłuż bocznych nerwów.

Wymagania uprawowe. Kalina, podobnie jak oczar, źle znosi suszę. Dobrze rozwija się w zacisznym, sło­necznym miejscu. Rozmnaża się przez sadzonki zielne. Jeśli posadzimy ją pod oknami domu, w ciepły zimowy lub przedwiosenny dzień poczujemy słodkawy zapach przypominający woń heliotropu.

Jaśmin w grudniu

W zimie, gdy zelżeją mrozy, może­my spotkać kwitnący jaśmin nago- kwiatowy (Jasminum nudiflorum). Wbrew pozorom nie ma on nic wspól­nego z popularnym w naszych ogro­dach jaśminowcem (Philadelphus): jest najbliższym krewnym innych praw­dziwych jaśminów, których kwiaty służą do aromatyzowania herbat. Ja­śmin nagokwiatowy to niski, luźny krzew. Jego długie, cienkie, czterokan- ciaste gałązki rozkładają się łukowa­to. Ma zielone pędy, które tak jak i li­ście służą fotosyntezie. Drobne, nie­liczne liście ułożone są na gałązkach po dwa. Kwiaty jaśminu, niekiedy wy­glądające spod śnieżnej czapy, poja­wiają się od marca do kwietnia. Są żółtozłociste, bezwonne, dość duże, mają długą rurkę z kilkoma talerzyko- wato rozpostartymi płatkami. Ułożo­ne są na całej długości gałązek, rosną pojedynczo lub jak liście po dwa. Na­gokwiatowy jaśmin nie zawiązuje owoców.

Wymagania uprawowe. Krzewy ja­śminu należy sadzić w słonecznych i osłoniętych miejscach. Pędy najlepiej rozpinać na ażurowych konstrukcjach (nie muszą być specjalnie mocne) na ścianach domu. Jaśmin źle znosi mro­zy, dlatego zimą należy otoczyć go szczególną opieką, przynajmniej na­sadę dobrze jest przykryć słomianymi matami. Wymaga żyznej, lekkiej, prze­puszczalnej gleby o obojętnym lub lek­ko zasadowym odczynie. Rozmnaża się przez sadzonki zielne. Gdy prze­kwitnie, warto skrócić gałązki o poło­wę. Zimą, wstawione do wazonu, roz­kwitną w ciągu paru dni.